Erwtensoep zoals grootmoeder ze maakte: dik, voedzaam en vol smaak.
Deze klassieke Vlaamse soep met spliterwten en schenkel is geen snelle hap, maar een echte maaltijdsoep die je rustig laat pruttelen en nog beter smaakt op dag twee.
Een dampende kom grootmoeders erwtensoep met malse stukjes schenkel, geserveerd met twee sneden stokbrood aan tafel.
In dit artikel lees je:
- 1 Past grootmoeders erwtensoep binnen paleo of De Voedselzandloper?
- 2 Grootmoeders werkwijze voor erwtensoep en andere peulvruchtensoepen
- 3 Andere grootmoeders soepen met peulvruchten
- 4 Grootmoeders erwtensoep met schenkel
- 5 Grootmoeders erwtensoep: praktische vragen & tips
- 6 Meer stevige wintersoepen zoals bij grootmoeder
Erwtensoep zoals grootmoeder ze maakte is geen snelle soep.
Dit is een stevige maaltijdsoep die tijd nodig heeft, maar je daar ook royaal voor beloont. Met spliterwten, schenkel en simpele groenten krijg je een volle, romige soep zonder room of bindmiddelen.
Het geheim zit niet in speciale ingrediënten, maar in rustig garen.
De spliterwten vallen langzaam uiteen, het bot en vlees geven smaak af en de soep dikt vanzelf in. Hoe langer ze zachtjes suddert, hoe beter het resultaat.
Traditioneel wordt erwtensoep bewust dik gekookt.
Ze hoort lepeldik te zijn, geen dunne bouillon. Wie ze liever iets lopender eet, kan bij het opwarmen altijd wat water of bouillon toevoegen.
Schenkel is hier geen toeval.
Het bot en het bindweefsel zorgen voor een typisch diepe smaak en natuurlijke binding. Tijdens het koken komt het vlees los, waarna je het makkelijk in stukjes trekt of snijdt en opnieuw door de soep mengt.
Zoals bij veel klassieke soepen geldt ook hier: de dag nadien is ze nog beter.
Tijdens het afkoelen trekken de smaken verder in en wordt de soep nog dikker. Bewaar koel en warm de volgende dag langzaam opnieuw op.
Serveer erwtensoep eenvoudig, zoals vroeger: met wat krokant brood erbij, heerlijk met gebakken korstjes, eventueel een klontje boter of wat mosterd naar smaak. Meer heeft deze soep niet nodig.
Past grootmoeders erwtensoep binnen paleo of De Voedselzandloper?
Uiteraard zijn erwten niet strikt paleo en varkensvlees wordt afgeraden in De Voedselzandloper, maar grootmoeder zag er best gezonder en sterker uit dan mensen die nu duidelijk jonger zijn… Ook zien we flink wat gezonde Indiërs leven op een dieet rijk aan peulvruchten, dahl en curries, dus zoals Stanley Boyd Eaton – die er best ook gezond uitziet en al 15 jaar een dieet volgde dat Loren Cordain later “The Paleo Diet” ging noemen – al zei: peulvruchten moet kunnen voor wie gezond is.
Grootmoeders werkwijze voor erwtensoep en andere peulvruchtensoepen
- De droge erwten, bonen of linzen de dag ervoor spoelen, alle onzuiverheden (soms wil er al wel eens een steentje mee in zitten) verwijderen en een nachtje afgedekt laten weken in… regenwater! Dat was dus toentertijd er nog geen zure regen met andere vuiligheden uit de lucht kwam vallen. Bedoeling is om geen kalkrijk water te gebruiken om je droge peulvruchten in te weken.
- Na het weken goed spoelen en vertrekkend met koud weekwater (2.5 liter per 250 gram gedroogde peulvruchten – voor 6 personen) aan de kook brengen.
- Indien gewenst verse groenten/aardappelen toevoegen.
- Pas rotszout toevoegen wanneer de peulvruchten duidelijk mals beginnen te worden.
- Soepgroenten zoals ajuin afzonderlijk stoven.
- Alles bij elkaar en pureren met een staafmixer.
- Daarna nog eens goed laten doorkoken zodat het zetmeel uit de peulvruchten de soep beter zal binden.
- Opdienen met gefrituurde broodkorstjes (inderdaad veel lekkerder dan gebakken korstjes…).
Broodkorstjes zijn echter niet paleo en vermijd je best ook in De Voedselzandloper, dus wie “gezonde korstjes” wil, maakt deze krokante paleo korstjes
Aardappelen zijn ook niet paleo noch De Voedselzandloper, maar deze vervang je in de winter alvast met pastinaak. Je kan de aardappels ook weglaten en meer peulvruchten gebruiken, of de soep extra indikken na het garen met bijvoorbeeld tapiocameel.
Wat dan weer wel paleo is en bovendien superlekker, is reuzel als vetstof te gebruiken… dezer dagen beter bekend als spekvet, bovendien toegelaten in paleo maar De Voedselzandloper wil liever geen varken bij op het menu…
Andere grootmoeders soepen met peulvruchten
- Bonensoep: 2,5 liter water – 0,5 kg aardappelen – peper – rotszout – tijm – laurier – 75 gram vetstof – 250 gram gedroogde bonen – 2 uien – 2 preistengels – 1 soepselder, en voor het pureren naar wens een eetlepel gehakte kervel of peterselieblaadjes toevoegen.
- St. Germainsoep: analoge ingrediënten als in bovenstaande bonensoep en daarbij ook 250 gram gedroogde erwten
- Linzensoep: analoog als de bonensoep, maar met linzen uiteraard en slechts 40 gram vetstof, zonder tijm.
- Colbertsoep: variatie op de bonensoep met slechts 150 gram bonen en 50 gram vetstof. Geen tijm noch laurier en de rest van de soepgroenten snijd je fijn, stoof je apart gaar en voeg je pas toe na het pureren van de bonensoep.
- Erwtensoep: zie recept hieronder volledig uitgeschreven
Grootmoeders erwtensoep met schenkel
Ingrediënten
- 2500 ml niet kalkhoudend water
- 500 gram aardappelen
- 500 gram varkensschenkel
- 250 gram gedroogde erwtjes
- 1 prei
- 1 groene selder blaadjes niet mee koken!
- 1 ui
- 1 wortel
- tijm en laurier
Hoe klaarmaken
- Zoals de algemene werkwijze was je dus eerst de droge erwten en zet ze een nacht te week in voldoende zacht water (het volume van de peulvruchten zal verdubbelen en gebruik meer dan 2500 ml want de erwten zullen weer water opslorpen).
- Warm de vetstof op in een soeppot met dikke bodem en bruin er de varkensschenkel in aan (eerst op het vel).
- Ondertussen snijd je de prei, ui en selderstengels in kleine stukjes en laat zachtjes meestoven in de pot met de gebruinde schenkel.
- Ondertussen schil je de aardappels en snijd in stukken en voeg ook toe in de soeppot.
- Tijd om er de geweekte erwtjes met 2500 ml van het weekwater aan toe te voegen. Voeg peper, tijm en laurier toe.
- Breng het geheel aan de kook, zet dan het vuur lager en laat minstens een uurtje sudderen onder deksel tot de erwten (als die gaar zijn kan je rotszout door de soep mengen) en de schenkel - waarschijnlijk wel 2 uur nodig - gaar gekookt zijn. Hoe langer je kookt, hoe meer smaak van de schenkel in de soep komt!
- Haal de schenkel en het laurierblad uit de soeppot en pureer de erwtensoep. Roer er naar smaak rotszout door.
- Snijd het vlees van de varkensschenkel in stukjes en serveer met je erwtensoep (en als je dieet het toe staat: broodkorstjes of paleo korstjes erbij!
Grootmoeders erwtensoep: praktische vragen & tips
Welke erwten gebruik je voor grootmoeders erwtensoep?
Voor klassieke grootmoeders erwtensoep gebruik je gedroogde groene spliterwten. Die zorgen voor de typische dikke structuur en volle smaak zoals oma ze maakte.
Waarom mag je pas zout toevoegen wanneer de erwten gaar zijn?
Zout toevoegen voordat de erwten gaar zijn kan ervoor zorgen dat ze taai blijven. Grootmoeder wachtte tot de erwten zacht waren en kruidde de soep pas daarna.
Kan je grootmoeders erwtensoep maken zonder aardappelen?
Ja, je kan de aardappelen weglaten en meer erwten gebruiken of de soep extra laten inkoken. Zo krijg je ook een dikke, klassieke erwtensoep.
Welke schenkel gebruik je voor erwtensoep?
Traditioneel wordt een varkensschenkel gebruikt. Die geeft tijdens het lange sudderen veel smaak en zorgt voor stukjes mals vlees in de soep.
Kan je grootmoeders erwtensoep invriezen?
Ja, grootmoeders erwtensoep kan perfect ingevroren worden. Laat de soep volledig afkoelen en vries ze in porties in. Na ontdooien eventueel wat water toevoegen.
Schrijf hier uw reactie...